Must-sees! Deze bezienswaardigheden in Bologna mag je niet missen

Zoek je een leuke Italiaanse stad voor een stedentrip die nog niet mega-toeristisch is? Dan is Bologna echt een aanrader. De hoofdstad van Emilia-Romagna staat bekend als ‘la rossa, la grassa, la dotta’ – de rode, de vette en de geleerde. En die bijnamen kloppen: overal zie je rode daken, het eten is he-le-maal top en de stad heeft de oudste universiteit van Europa. Het historische centrum is vrij compact, dus je kunt bijna alles gewoon te voet doen. En het leuke is: door de 40 kilometer aan portico’s (overdekte zuilengalerijen) loop je zelfs bij regen droog van bezienswaardigheid naar bezienswaardigheid. Ik ben inmiddels 2 keer in Bologana geweest en in deze blog deel ik mijn 12 favoriete hotspots van de stad!

---

Torre Asinelli en Torre Garisenda

Deze twee scheve torens vormen het boegbeeld van Bologna en staan gewoon midden in het centrum. In de middeleeuwen stonden er wel honderd van dit soort torens in de stad – rijke families bouwden ze als statussymbool. De Torre Asinelli is 97 meter hoog en schever dan de toren van Pisa (hij helt 2,2 meter uit het lood). Je kunt hem beklimmen via 498 treden, wat best pittig is, maar het uitzicht over de rode daken van Bologna is echt waanzinnig mooi. De Torre Garisenda ernaast is 48 meter hoog en helt zelfs 3,2 meter scheef, maar die kun je niet in vanwege instortingsgevaar. Tickets voor de Asinelli-toren kosten 5 euro en moet je van tevoren online boeken of bij het toeristenbureau op Piazza Maggiore.

Piazza Maggiore

Dit rechthoekige plein is al sinds de 12e eeuw het kloppende hart van Bologna en het startpunt voor vrijwel elke citytrip. Rondom het plein staan indrukwekkende middeleeuwse gebouwen zoals de Sint-Petroniusbasiliek, Palazzo d’Accursio met zijn klokkentoren en Palazzo del Podestà. Het plein is gigantisch en je voelt je er best klein tussen al die imposante architectuur. Vooral ’s avonds is het hier gezellig, als studenten en locals op de crescentone zitten – dat is de verhoogde bestrating van wit en roze graniet in het midden. In de zomer worden er films vertoond tijdens het Sotto le Stelle del Cinema festival. Aan het plein vind je ook het toeristenbureau waar je tickets kunt kopen voor de torens.

Sint-Petroniusbasiliek

De basiliek aan Piazza Maggiore zou eigenlijk groter worden dan de Sint Pieter in Rome, maar daar stak paus Pius IV in de 16e eeuw een stokje voor. Het resultaat is een kerk met een opvallend half afgebouwde voorgevel: beneden marmer in gotische stijl, boven ruwe rode bakstenen. Met 132 meter lengte is het alsnog een van de grootste kerken ter wereld. Binnen vind je de grootste zonnewijzer ter wereld van 67 meter lang, ontworpen door astronoom Cassini in 1656. De zonnewijzer loopt als een gouden lijn over de vloer en werd gebruikt om het schrikkeljaar vast te stellen. Je kunt de basiliek gratis bezoeken, maar bij de ingang zitten wel bewakers vanwege bedreigingen door terroristen.

Fontana del Nettuno

Op het Piazza del Nettuno, direct naast Piazza Maggiore, staat deze bronzen fontein uit 1567 met een imposant beeld van Neptunus. De zeegod werd gemaakt door Vlaamse beeldhouwer Giambologna en is zo groot dat hij al snel de bijnaam ‘il Gigante’ kreeg. Aan zijn voeten zitten vier naakte zeemeerminnen met borsten waar water uit spuit. Vroeger was Bologna een havenstad dankzij het kanaalnetwerk, vandaar dat de zeegod hier als stadssymbool werd gekozen. De fontein is dé ontmoetingsplek van Bologna – vrijwel alle bezienswaardigheden liggen op loopafstand hiervandaan. ’s Avonds wordt de fontein verlicht en zie je de schaduw van Neptunus met zijn drietand op het plein.

De portico’s

De portico’s zijn misschien wel het meest opvallende kenmerk van Bologna: 40 kilometer aan overdekte zuilengalerijen met rode en bruine kleuren. Ze ontstonden in de 11e eeuw toen de stad groeide en bewoners hun huizen uitbreidden boven straatniveau. Daardoor ontstond beneden een overdekte wandelgang die beschermt tegen regen en de hitte in de zomer. Elke portico is anders – sommige zijn houten en sterk verweerd, andere hebben gotische bogen of renaissance-details. Ze staan sinds 2021 op de Werelderfgoedlijst van Unesco. De langste portico ter wereld loopt helemaal naar San Luca: 3,8 kilometer met 666 bogen. De mooiste portici vind je bij Piazza Cavour en Via Farini.

Santuario Madonna di San Luca

Deze oranje basiliek in barokstijl ligt op een heuvel 300 meter boven de stad en is te bereiken via de langste overdekte loopbrug ter wereld. De Portico di San Luca telt 666 bogen en is 3,8 kilometer lang – de wandeling begint bij de Porta Saragozza en gaat bergop, dus je moet even goed in conditie zijn. Eenmaal boven heb je een waanzinnig mooi panoramisch uitzicht over Bologna en de omliggende heuvels. In de basiliek zelf wordt een icoon van de Maagd Maria bewaard dat volgens de legende door de evangelist Lucas zou zijn geschilderd (maar waarschijnlijk is het gewoon 12e-eeuws). Je kunt ook de koepel beklimmen naar een terras op 42 meter hoogte. Als je niet wilt lopen, gaat er vanaf Piazza Maggiore ook een toeristentreintje, de San Luca Express.

Archiginnasio en Teatro Anatomico

Dit renaissance-paleis uit 1563 was ooit het hoofdgebouw van de universiteit van Bologna, de oudste van Europa. Overal hangen zo’n 6000 wapenschilden van studenten en professoren aan de muren – dat is uniek in de wereld. Het absolute hoogtepunt is het Teatro Anatomico uit 1637, een amfitheater van dennenhout waar medische studenten hun anatomische lessen volgden. In het midden staat een marmeren tafel waar lijken werden ontleed voor wetenschappelijke doeleinden, omringd door cederhouten banken voor de toeschouwers. Op het plafond zie je een gebeeldhouwde Apollo die toekijkt. Je moet van tevoren reserveren via de website van het toeristenbureau. Tegenwoordig zit in het paleis de grootste bibliotheek van de regio met 850.000 boeken.

Quadrilatero en Via Pescherie Vecchie

Deze wijk is al sinds de middeleeuwen het culinaire hart van Bologna en je snapt direct waarom de stad ‘la grassa’ – de vette – wordt genoemd. In de smalle straatjes zitten kleine delicatessenwinkels, marktkramen en ambachtelijke werkplaatsen vol met verse producten. Je ziet kraampjes met bergen Parmezaanse kaas, plakken mortadellaworst, verse pasta en verse vis. Via Pescherie Vecchie is de bekendste straat met kraampjes en winkeltjes waar ze dezelfde producten verkopen als honderden jaren geleden. Bekende adressen zijn Tamburini voor vleeswaren en kaas en Osteria del Sole, de oudste taverne van Bologna uit 1465 waar je alleen wijn en bier krijgt maar zelf eten mag meenemen. In Mercato di Mezzo, de overdekte voedselmarkt, kun je proeven en lunchen.

Basilica di Santo Stefano

Dit complex wordt ook wel Sette Chiese genoemd – de zeven kerken – omdat het bestaat uit verschillende religieuze gebouwen die tussen de 5e en 13e eeuw zijn gebouwd en geleidelijk zijn samengevoegd. Het begon met een basiliek die een kopie moest worden van de Heilig Grafkerk in Jeruzalem. De Basilica del Santo Sepolcro heeft een twaalfhoekige koepel en in het midden zie je een nagebouwd graf van Jezus dat één keer per jaar met Pasen wordt geopend. Er zijn nu nog vier kerken over en ook een klooster, een museum en het Pilatushof – een vierkante binnenplaats omringd door een kloostergang met dubbele loggia. Het complex ligt aan het gemoedelijke Piazza Santo Stefano, waar studenten chillen en waar je heerlijk ijsje kunt halen bij Cremeria la Vecchia Stalla.

Via Piella: Little Venice

In de Via Piella vind je een klein vierkant raampje waardoor je kijkt op het Reno Canal met kleurrijke huizen eromheen. Het lijkt even alsof je in Venetië bent, vandaar dat de locals deze plek ‘Little Venice’ noemen. In de middeleeuwen had Bologna een heel netwerk van kanalen die de stad verbonden met de Po-rivier en Venetië en zorgden voor handel en energie voor molens. De meeste kanalen zijn nu ondergronds of dichtgegooid, maar hier krijg je nog even een glimp van het verborgen waterverleden van de stad. Het raampje heet officieel Finestrella en je vindt het als je in Google Maps op die naam zoekt. Het is echt een verborgen plekje dat je bijna voorbijloopt als je niet oplet.

Giardini Margherita

Dit stadspark van 26 hectare ligt net buiten het centrum aan de Viale Gozzadini en is de groene long van Bologna. Het werd in 1879 aangelegd om de stad meer groen te geven en is een beetje geïnspireerd op Engelse tuinen met brede grasvelden, eikenbossen en uitheemse bomen zoals ceders en sequoia’s. Er zijn romantische wandelpaden, vijvers en uitgestrekte grasvelden waar locals komen picknicken, sporten of gewoon liggen. Tijdens de aanleg werden er Etruskische graven gevonden in de grond, waarvan je er nu nog eentje kunt bezoeken. Langs het meer zie je een stuk van het Savena-kanaal uit de 12e eeuw. Het park is een fijne plek om even bij te komen van alle indrukken in de drukke binnenstad.

Palazzo Poggi

Dit paleis uit de 16e eeuw is de zetel van de universiteit van Bologna en heeft een bijzonder museum met collecties over allerlei onderwerpen. Het meest opvallend zijn de opgezette dieren en de wassen beelden van mensen. Echt apart is de verloskunde-expositie met honderden modellen van verschillende foetale posities – artsen en verloskundigen bestudeerden deze vroeger om te leren wat er mis kon zijn bij een bevalling. Ook zie je anatomische modellen van menselijke lichamen helemaal uitgewerkt in was. De plafonds in het paleis hebben prachtige fresco’s met groteske figuren en verhalen over Ulysses in een stijl die doet denken aan Michelangelo. De binnenplaats van het paleis is ook mooi om even rond te lopen. Het museum is gratis toegankelijk.

---

FAQ: veelgestelde vragen