Ben je lekker op vakantie aan het Gardameer? Dan moet je echt naar Limone sul Garda. Dit knusse citroenstadje ligt tegen een steile rotswand aan de noordwestelijke oever van het meer en heeft een onwijs gezellige sfeer. Denk aan smalle straatjes vol bloemen, een pittoreske haven met gekleurde bootjes en overal – écht overal – citroenen. Tot de jaren ’50 was Limone nog een best geïsoleerd gehuchtje, maar na de aanleg van de panoramische Strada Gardesana-weg ontdekten toeristen dit juweeltje. Gelukkig is het stadje zijn knus, kleinschalig karakter behouden. Bekijk ook al onze tips met bezienswaardigheden rondom het Gardameer.
Het dorpje telt nog steeds maar zo’n duizend inwoners, al zijn dat er in de zomermaanden makkelijk tien keer zoveel. Maar dat maakt niks uit: Limone blijft gewoon lekker gemoedelijk. Het oude centrum is zo klein dat je in een half uurtje van de ene naar de andere kant kunt lopen. In deze blog nemen we je mee langs de leukste bezienswaardigheden van Limone sul Garda.
Welk hotspots mag jij niet missen? Onze tips:
- Mooiste uitzicht: Ga zeker naar Chiesa San Rocco voor een panoramisch uitzicht over Limone en het meer, het Terrazza del Brivido in Tremosine waar je 350 meter loodrecht naar beneden kijkt, en de Ciclopista del Garda die boven het water zweeft. De haven Porto Vecchio is ook fotogeniek met de gekleurde bootjes.
- Gratis te bezoeken: Het oude centrum, Porto Vecchio, Chiesa San Rocco, Chiesa di San Benedetto en de waterval van Limone kosten je niks. Je kunt hier makkelijk een hele dag vullen zonder ook maar een cent uit te geven aan toegang.
- Met kinderen: De Ciclopista del Garda is ideaal omdat het pad geen steile beklimmingen heeft, de boottocht naar Malcesine met de kabelbaan naar de Monte Baldo is populair bij kids, en de Limonaia del Castèl is ook superleuk en educatief (20 minuten) voor €2.
- Leuke uitstapjes: Het Terrazza del Brivido is echt spectaculair, de Strada della Forra is de James Bond-route met haarspeldbochten door de kloof, en de Ciclopista del Garda geeft je het gevoel dat je boven het water zweeft. De waterval van Limone is ook een aanrader!
Bekijk populaire hotels aan het Gardameer
La Limonaia del Castèl
De citroentuin van La Limonaia del Castèl is hét icoon van Limone en laat zien waarom dit stadje zijn bijnaam ‘citroenstad’ heeft. Tot halverwege vorige eeuw was citroenenteelt hier de belangrijkste inkomstenbron en deze gerestaureerde limonaia is een van de weinige overgebleven citroenkassen. Je loopt er tussen terrassen vol citrusbomen – maar liefst 50 verschillende citrussoorten worden hier gekweekt, van cedrocitroenen en kumquats tot zoete en bittere sinaasappels, grapefruits en mandarijnen. Tussen de hoge stenen pilaren zie je hoe de boeren vroeger doeken spannen om de vruchten in de winter te beschermen tegen vorst. Vanaf de tuin heb je mooi uitzicht op het Gardameer en in de winkeltjes kun je lokale citroenprodukten kopen: limoncello, jam, zeepjes en zelfs verzorgingsproducten op basis van citroenolie. Een kaartje kost maar €2,- en binnen 20 minuten ben je erdoorheen, maar het is echt de moeite waard om even deze unieke plek te bezoeken.
Het oude centrum van Limone
Het oude stadscentrum is precies wat je verwacht van een Italiaans dorpje aan het meer: een doolhof van smalle, steile straatjes vol oude huisjes die versierd zijn met groen en bloemen. Het is best klein, maar ontzettend gezellig om doorheen te slenteren. Overal vind je winkeltjes met citroensouvenirs, verse limoncello en lokale produkten, vintage kledingzaken en sieradenwinkeltjes. De inwoners doen echt hun best om alles kleurrijk te houden met bloembakken op de balkons en groen aan de gevels. Op dinsdagochtend is er zelfs een wekelijkse markt waar je lokale produkten kunt scoren. Het centrum is autoluw, dus je loopt lekker rustig rond zonder al te veel verkeer. Hier en daar zie je doorkijkjes naar het helderblauwe water van het Gardameer. Parkeer je auto gewoon op een van de parkeerplaatsen rondom het centrum en binnen een paar minuten sta je midden in de gezelligheid. Vooral ’s avonds rond 20:00 uur wordt het levendig als de terrassen vollopen en er vaak straatmuzikanten spelen.
Porto Vecchio – de haven van Limone
De oude haven van Limone is misschien wel piepklein, maar het is alsnog een van de grootste trekpleisters van het stadje. De gekleurde vissersbootjes die in het water ronddobberen zorgen voor een echt schilderachtig plaatje en rondom de haven staan charmante oude gebouwen met terrasjes die uitkijken op het meer. Vanaf hier zie je aan de overkant de Monte Baldo liggen, de bergketen aan de oostelijke oever. Er staan bankjes waar je even kunt uitrusten en genieten van het uitzicht – vooral tijdens zonsopkomst als het zonlicht het dorp in een gouden gloed zet zijn de foto’s hier echt prachtig. De haven is ook het vertrekpunt voor verschillende boottochten op het Gardameer, zoals de oversteek naar Malcesine of langere trips naar Riva del Garda en Sirmione. Rondom de haven zitten genoeg cafés en restaurants waar je een espresso of een limoncello spritz kunt pakken voor €6,- per grote beker. Het is een superleuke plek om even te chillen en de sfeer op je in te laten werken.
Chiesa San Rocco
Ten noorden van het centrum ligt het kleine 16e-eeuwse kapelletje Chiesa San Rocco en dat is echt een aanrader, ook als je normaal niet zo van kerken houdt. Je bereikt het via een weg en trapje vol bloemenpracht en eenmaal boven heb je een schitterend panoramisch uitzicht over Limone en het Gardameer. Het kapelletje zelf is niet enorm, maar wel mooi met fresco’s binnenin. Het werd gebouwd uit dankbaarheid nadat de inwoners gespaard waren gebleven tijdens een zware pestepidemie die de omgeving enkele jaren eerder teisterde. Door de iets hogere ligging, genesteld tussen de rotsen en de oude citroenboomgaarden, heb je hier echt een waanzinnig mooi uitzicht. Vooral tijdens zonsopkomst of zonsondergang is dit een toplocatie voor foto’s. De klim ernaartoe is niet heel zwaar en het uitzicht maakt het echt de moeite waard. Vanaf hier zie je het hele dorp liggen met zijn pastelkleurige gevels tegen de steile bergwand, het helderblauwe meer en de bergen aan de overkant.
Ciclopista del Garda
De Ciclopista del Garda staat niet voor niks bekend als het ‘mooiste fietspad van Europa’ – dit wandel- en fietspad zweeft letterlijk meters boven het water van het Gardameer. Het pad begint in het historisch centrum van Limone en slingert zich een weg door oude citroenboomgaarden naar Riva del Garda, vlakbij de grens met de regio Trentino. Het meest spectaculaire stuk is bij Capo Reamol, waar het pad aan de rotswand is vastgemaakt en je echt boven het water loopt. De stalen en houten constructie is veilig afgescheiden van het verkeer en je hebt vrijwel permanent uitzicht over het glinsterende meer en de bergketen aan de overkant. Het pad heeft geen steile beklimmingen, dus het is ook geschikt voor gezinnen en minder sportieve fietsers. Vanuit het centrum van Limone ben je in minder dan een uur bij het einde van het pad. Wil je het met de fiets doen, dan kun je een fiets huren bij Limone Bike Rental aan de Via IX Novembre 20. Natuurlijk kun je het pad ook gewoon wandelen – vooral in de vroege ochtend of rond zonsondergang is het er rustig en prachtig.
Tremosine & Terrazza del Brivido
Op zo’n tien kilometer van Limone ligt Tremosine, een verzameling van achttien kleine bergdorpjes verspreid tussen de bergen en heuvels in het Parco Alto Garda Bresciano. Dit is een prachtige natuurlijke omgeving vol olijfbomen, pijnbossen en rotsen en je kunt er fantastische autoritjes maken over spectaculaire wegen vol haarspeldbochten. Het meest interessante dorpje is het hooggelegen Pieve, dat als een soort adelaarsnest bovenop de rotsen ligt en uitkijkt over het meer. Hier moet je echt even wat eten of drinken bij het Terrazza del Brivido (het ‘griezelterras’ of ‘rillingterras’), dat bij Hotel Paradiso hoort. Het is een terras vanwaar je zo’n 350 meter loodrecht naar beneden kijkt – best heftig maar ook waanzinnig mooi. Vooral de weg door de Brasa-kloof naar Pieve is fenomenaal om te rijden. Wandelliefhebbers zonder hoogtevrees kunnen het steile Sentiero del Porto pad volgen. Er worden ook leuke gastronomische wandelingen georganiseerd waarbij je onderweg lokale specialiteiten proeft en Gardawijn drinkt.
Boottocht naar Malcesine
Precies tegenover Limone sul Garda, aan de oostelijke oever van het Gardameer, ligt Malcesine. Met de veerboot ben je binnen enkele minuten aan de overkant – de oversteek alleen al is prachtig met uitzicht op het water en de bergen rondom. Er zijn in de zomers meerdere keren per dag veerboten en plezierboten die de korte oversteek maken. Eenmaal in Malcesine kun je rondstruinen door het historische centrum vol smalle straatjes en fijne restaurants, of een bezoek brengen aan het middeleeuwse kasteel Il Castello Scaligero. Maar het echte hoogtepunt is de spectaculaire kabelbaan die je in gigantische gondels (met plaats voor tachtig mensen) in een paar minuten helemaal naar de top van de Monte Baldo brengt. Boven geniet je van een waanzinnig mooi panoramisch uitzicht over het hele Gardameer en kun je mooie wandelingen maken tussen de zeldzame flora en fauna. Het kan boven best koud en winderig zijn, dus neem een extra jas of vest mee. Je kunt de hele dag in Malcesine rondlopen en dan ’s avonds met de boot terug naar Limone varen.
Chiesa di San Benedetto
De Chiesa di San Benedetto is de oudste kerk van Limone en dateert uit de 9e eeuw. De kerk werd gebouwd op de resten van een Romeinse basiliek en heeft een mix van romaanse en barokke stijl. Vanbuiten oogt de kerk misschien eenvoudig, maar binnenin is het verrassend mooi met prachtige fresco’s en schilderijen van Andrea Celesti, een bekende Italiaanse kunstenaar. De kerk ligt ook op een plek met een mooi panorama over het meer. Het is de parochiekerk van Limone en je kunt er gratis naar binnen – ideaal voor een korte culturele stop als je toch in het centrum bent. De barokke altaren en de kleurrijke schilderingen maken het de moeite waard om even vijf minuutjes binnen te lopen. Ook als je niet zo van kerken houdt, is het gewoon gaaf om te zien hoe oud deze kerk is en hoe goed alles bewaard is gebleven. De kerk ligt aan de Via Benedetto en is makkelijk te vinden vanaf het centrum.
Strada della Forra
Rijd je van Pieve naar Limone sul Garda, dan ga je door de Strada della Forra, een prachtige bergweg die door de indrukwekkende Tremosine-kloof slingert. Deze weg is best bekend geworden door de James Bond film Quantum of Solace uit 2008, waarin een spectaculaire achtervolgingsscène plaatsvond met Daniel Craig. De weg heeft een paar behoorlijk bochtige stukken en haarspeldbochten, dus je moet wel een beetje aandachtig zijn achter het stuur. Maar het is echt de moeite waard – de doorkijkjes naar het Gardameer en de hoge rotswanden rondom zijn fenomenaal. Er zijn verschillende uitzichtpunten langs de weg waar je kunt stoppen om foto’s te maken van de legendarische route. De weg is smal en kan in het hoogseizoen best druk zijn, dus rijd rustig en geniet van het spektakel. Het is een van de mooiste autoritten die je rond het Gardameer kunt maken en het geeft je echt het gevoel dat je in een film zit.
De waterval van Limone
Op zo’n 15 minuten wandelen vanuit het centrum van Limone vind je een heus watervalletje van enkele tientallen meters hoog. Het leuke is dat de weg ernaartoe niet goed aangegeven staat en de waterval nog niet ontdekt is door het massatoerisme, wat het natuurlijk des te leuker maakt. Je bereikt de waterval via een paadje links van het bekende Hotel Limonaia – gewoon de bordjes volgen en je komt er vanzelf. Het is geen gigantische waterval, maar in een klein stadje als Limone is het best speciaal om zo’n natuurlijke plek te vinden. De omgeving rondom de waterval is prachtig groen met kronkelige paadjes langs hoge rotsen en vrijwel altijd een fotogeniek doorkijkje naar het Gardameer. Het is een rustige wandeling en ideaal als je even weg wilt van de drukte in het centrum. Neem je camera mee, want de plek leent zich perfect voor mooie natuurfoto’s met het geluid van stromend water op de achtergrond.
Bekijk andere blogs over vakantie aan het Gardameer
FAQ: veelgestelde vragen
Nee, voor het centrum zelf niet. Het dorpje is zo klein dat je alles makkelijk te voet kunt doen – van de ene naar de andere kant loop je in een half uur. Wil je naar Tremosine of de Strada della Forra, dan heb je wel een auto nodig. Parkeer gewoon op een van de parkeerplaatsen rondom het centrum en je staat binnen een paar minuten in de gezelligheid.
De toegang tot de citroentuin kost maar €2,- per persoon. Je bent er binnen 20 minuten doorheen, maar het is echt de moeite waard om even te zien hoe ze hier vroeger citroenen kweekten en wat voor mooie collectie citrussoorten er nog steeds groeit. Plus je hebt er een gaaf uitzicht op het Gardameer.
Bij Limone Bike Rental aan de Via IX Novembre 20 kun je fietsen huren. Vanuit het centrum van Limone ben je in minder dan een uur bij het einde van het pad richting Riva del Garda. Het pad heeft geen steile beklimmingen, dus het is ook geschikt voor minder sportieve fietsers.
In de zomer varen er meerdere keren per dag veerboten en plezierboten tussen Limone en Malcesine. De oversteek duurt maar een paar minuten en is al een belevenis op zich met het uitzicht op het meer en de bergen. Check bij de haven Porto Vecchio voor de actuele vertrektijden – die kunnen per seizoen verschillen.
Ga vroeg in de ochtend tijdens zonsopkomst of later in de middag bij zonsondergang. Dan zet het zonlicht het dorp in een gouden gloed en zijn de foto’s vanaf het kapelletje echt prachtig. Je hebt vanaf boven een panoramisch uitzicht over Limone, het meer en de Monte Baldo aan de overkant. Vroeg in de ochtend is het ook rustiger met minder andere toeristen.
