Hoorn ken je misschien wel van de borden langs de A7, maar als je er écht een dagje uittrekt is het verrassend hoeveel er te zien is. De voormalige VOC-havenstad aan het Markermeer heeft meer dan 300 rijksmonumenten binnen de singels, van een verdedigingstoren uit 1532 tot pakhuizen met gevels die als eeuwenoud stripboek fungeren. En dan is er nog de haven zelf, vol gerestaureerde historische schepen, en een gloednieuw stadsstrand dat het grootste van heel Nederland is. Vanuit Amsterdam ben je er in iets meer dan een halfuur met de trein, en het centrum is prima op de voet te verkennen. In deze blog zetten we de 12 leukste bezienswaardigheden van Hoorn voor je op een rij. Je kunt er makkelijk een ochtend of een volle dag mee vullen — of gooi er een overnachting tegenaan voor ook een avond aan de haven.
Welk hotspots mag jij niet missen? Onze tips:
- Bij slecht weer: Ga naar het Museum van de Twintigste Eeuw op het Oostereiland — je bent er makkelijk twee uur kwijt. De Museum Stoomtram is ook een goede optie: het vertrekpunt is overdekt en de trein rijdt gewoon bij regen. Wil je gratis naar binnen? De Boterhal (Kerkplein 39) en de Maria Kapel (Korte Achterstraat 2a) hebben beide gratis exposities in historische panden.
- Gratis te bezoeken: Het mooiste van Hoorn kost niks. De Roode Steen, de Oosterpoort, de Bossuhuizen en een wandeling langs de Museumhaven zijn allemaal gratis. Het Julianapark en het Stadsstrand zijn dat ook — inclusief zwemmen. De Mariatoren kun je van buiten altijd bekijken.
- Met kinderen: Het Museum van de Twintigste Eeuw is een schot in de roos: kinderen herkennen speelgoed en spelcomputers, ouders staren naar de fondueset. De Museum Stoomtram scoort ook goed — de stoker met de kolen doet zijn werk. Voor buitenpret is het Stadsstrand de beste keuze, met aparte zwemzones voor de kleinsten en genoeg ruimte om uit te razen. Bekijk ook onze blog met leukste kindvriendelijke uitjes in Noord-Holland.
- Als je van water houdt: Hoorn is op zijn best aan het water. Maak een wandeling langs de Museumhaven met de historische schepen, loop een rondje over het Oostereiland voor het uitzicht op het IJsselmeer, of ga een dagje varen via de Stoomtram-driehoeksroute naar Medemblik en Enkhuizen. In de zomer kun je ook gewoon het stadsstrand op — het water van het Markermeer is gecontroleerd en veilig.
Bekijk populaire hotels in de deze regio
Hoofdtoren
Aan de rand van de oude binnenhaven staat de Hoofdtoren, het meest herkenbare gebouw van Hoorn. De bakstenen toren is gebouwd in 1532 en diende als verdedigingspost tegen vijandelijke aanvallen via de Zuiderzee — de muren aan de zeezijde waren anderhalve meter dik. Vanaf 1614 nam de Noordse Compagnie er haar intrek als thuisbasis van de walvisvaarthandelaren die elk jaar in juni naar Groenland voeren en pas in september terugkeerden. Tegenwoordig zit er Restaurant De Hoofdtoren in, prima voor lunch of een High Wine. Direct naast de toren staat een bronzen beeldengroep van drie jongens zittend en hangend op de kade: de Scheepsjongens van Bontekoe, personages uit het gelijknamige jeugdboek over een VOC-reis met kapitein Bontekoe — die ook uit Hoorn kwam.
Roode Steen
De Roode Steen is het centrale plein van Hoorn en het decor waar alles samenkomt. Rondom het plein staan de twee meest opvallende gebouwen van de stad: het statige Statencollege uit 1632 en De Waag, een sierlijk gebouw van grijs natuursteen ontworpen door architect Hendrick de Keyser in 1609. De Waag was het middelpunt van de kaasmarkten die wekelijks werden gehouden; tegenwoordig vind je er restaurant d’Oude Waegh. Midden op het plein staat het omstreden standbeeld van Jan Pieterszoon Coen (1587–1629), de VOC-gouverneur die in Hoorn is geboren maar vanwege zijn gewelddadige optreden op de Banda-eilanden al decennia voor discussie zorgt. In de zomer zitten de terrassen vol en is het plein het bruisende hart van de stad.
Oostereiland
Het Oostereiland is een kunstmatig eiland dat tussen 1662 en 1668 werd aangelegd om de havencapaciteit van Hoorn te vergroten. Er kwamen pakhuizen en scheepswerven, maar later deed het eiland achtereenvolgens dienst als kazerne, bedelaarshuis en gevangenis — Hoornse volksmond noemt het nog altijd ‘De Krententuin’. Die gevangenisgeschiedenis is overal voelbaar: in Cinema Oostereiland kijk je films in het oude complex, bij Hotel Oostereiland slaap je in een voormalige cel met tralies voor de ramen, en Brasserie Oostereiland serveert op de voormalige binnenplaats. Loop even door naar de zuidkant van het eiland voor een mooi uitzicht over het IJsselmeer tussen de oude kanonnen door. Steek daarna de brug over naar de Museumhaven.
Museum van de Twintigste Eeuw
In een van de oude gevangenisgebouwen op het Oostereiland zit het Museum van de Twintigste Eeuw, en dat is al een reden om naar binnen te gaan. Het museum toont het dagelijks leven in Nederland van ruwweg 1900 tot 1980 aan de hand van authentiek ingerichte woonkamers, keukens en slaapkamers. Je begint in een huis uit 1910 — geen toilet, geen stromend water — en loopt door de decennia heen. Onderweg kom je de eerste Philips-televisie uit 1953 tegen, een retro fondueset van begin jaren ’70, en een volledig nagebouwde Hoornse winkelstraat, inclusief de allereerste Blokker: Jacob Blokker opende zijn winkel in 1896 in Hoorn. Er zijn ook wisselende tijdelijke exposities.
Oosterpoort
De Oosterpoort is gebouwd in 1578 en de enige overgebleven stadspoort van Hoorn — er waren er ooit vier. De poort had geen echte verdedigingsfunctie maar diende vooral om tol te innen en landrovers te weren. Kijk goed: de doorgang loopt licht krom, zodat een vijand niet recht door de poort kon schieten met een kanon. Bovenop de poort staat een poortwachterswoning uit 1601, en die is nog steeds bewoond — het is niet ongebruikelijk om de was er buiten te zien hangen. De boogbrug over de Draafsingel, gebouwd in 1763 als vervanging van een houten brug, is het mooiste plekje om even stil te staan. Je mag er niet naar binnen, maar er onderdoor fietsen of lopen is sowieso het beste wat je kunt doen.
Bossuhuizen
Aan de Slapershaven staan drie panden uit circa 1612 die tot de oudste huizen van Hoorn horen. Wat ze bijzonder maakt zijn de gevelstenen: over de volledige breedte van de drie panden vertellen stenen reliëfs in stripvorm de Slag op de Zuiderzee uit 1573, waarbij de West-Friezen de Spaanse vloot van admiraal Bossu versloegen. De admiraal zelf werd gevangengenomen. De eerste regel op het eerste huis luidt: “Tot eer van haer geslagt tot lof van dese daad.” Je kunt de panden alleen van buiten bewonderen, maar dat is eigenlijk genoeg — kijk gewoon goed omhoog. Tegenover de Bossuhuizen zie je overigens nog de funderingsresten van de oude Oosterpoort die in 1880 werd gesloopt.
Westfries Museum
Het Westfries Museum is hét museum van Hoorn: 25 ingerichte stijlkamers met schilderijen, porselein, zilverwerk en VOC-objecten uit de periode 1500 tot 1800, gevestigd in het imposante Statencollege aan de Roode Steen. Een van de topstukken is een zilveren drinkbeker uit 1535 die als oorlogsbuit werd binnengehaald na het verslaan van admiraal Bossu. Let op: het museum is momenteel gesloten voor een grootscheepse verbouwing en opent naar verwachting pas medio 2027 weer. Wil je toch kunst zien in historische panden? De Boterhal op Kerkplein 39 (open di–zo, 14:00–17:00 uur) en de Maria Kapel op Korte Achterstraat 2a (open do–za, 13:00–17:00 uur) hebben gratis exposities vlakbij — en de panden zelf zijn al de moeite waard.
Museum Stoomtram Hoorn–Medemblik
Achter het NS-station van Hoorn Centrum vertrekt de Museum Stoomtram over een spoorlijn uit 1887. De rit gaat door het West-Friese landschap langs karakteristieke stationsgebouwen — van de tien originele stations op de route staan er nog acht overeind. Zie hoe de stoker de kolen op het vuur gooit en wacht op het fluitsignaal van de locomotief voordat je vertrekt. De mooiste combinatie is de driehoeksroute: stoomtram naar Medemblik, dan per boot over het IJsselmeer naar Enkhuizen, en terug met de NS naar Hoorn. In Enkhuizen heb je ruim een uur om het Zuiderzeemuseum te bezoeken of langs de haven te lopen. De tram rijdt niet het hele jaar, maar wel tijdens de zomermaanden en schoolvakanties.
Museumhaven & Centrum Varend Erfgoed
Langs de westelijke oever van het Oostereiland ligt de Museumhaven, waar een tiental historische vissers- en vrachtschepen liggen te pronken: botters, schouwen, een tjalk en een aak, allemaal zorgvuldig gerestaureerd en in oude glorie hersteld. Aan boord kom je niet, maar op de zuidpunt van het eiland kun je binnenlopen bij het Centrum Varend Erfgoed Hoorn, de werkplaats waar vrijwilligers je alles kunnen vertellen over het onderhoud van deze varende monumenten. Ook als je niks met boten hebt, is een wandeling langs de kade de moeite waard — de combinatie van de historische rompen, het stille water en het uitzicht op de haven is een van de mooiste plekken van de stad. Via het centrum kun je ook een dagtocht regelen op een van de historische schepen.
Julianapark & Stadsstrand
Het Julianapark grenst direct aan het Markermeer en is het groene hart van Hoorn, met een hertenkamp, een skatepark en het Schelpenstrandje met een strook zand en ligweide. Maar groter is het in 2024 geopende Stadsstrand van Hoorn, pal bij het centrum: het grootste stadsstrand van Nederland, qua omvang vergelijkbaar met het strand van Barcelona. Er is een strandpaviljoen (Reuring) dat het hele jaar open is, een buitengym, een voetbalkooi en duidelijk afgebakende zwemzones in het gecontroleerde zoete water van het Markermeer. In augustus vindt in het Julianapark ook het Outdoor Stereo Festival plaats, een dance-festival dat elk jaar van 13:00 uur tot middernacht doorgaat. In de winter is het park een prima wandeldoel.
Oosterkerk (Schipperskerk)
De Oosterkerk dateert uit 1519 en was oorspronkelijk gebouwd voor vissers en schippers die in de haven werkten — vandaar dat er geen haan op de toren staat, maar een windvaan. Na de laatste kerkdienst in 1955 en een grondige restauratie heropende de kerk in 1982 als cultureel centrum, de ‘huiskamer van Hoorn’. Er worden regelmatig lezingen, concerten en festivals gehouden, waaronder optredens van het Westfries Mannenkoor. Binnenin zijn nog originele elementen bewaard: de zerkenvloer, glas-in-loodramen, scheepsmodellen en een Bätz-orgel uit 1871. Alleen tijdens zo’n evenement kun je ook het interieur zien. Vanuit het naastgelegen straatje heb je bovendien een van de mooiste zichtlijnen op de toren — de kerk staat op een korte afstand van de binnenhaven.
Mariatoren
De Mariatoren — ook wel de Kruittoren — staat iets ten oosten van het centrum en valt op door de halfronde vorm met een platte gevel aan één kant. De toren is gebouwd in 1508 als onderdeel van de verdedigingsgordel rondom Hoorn, op het terrein van het voormalige Mariaklooster. Langs de binnenkant zijn de schietgaten in de dikke muren nog goed zichtbaar. Later deed de toren dienst als kruitopslagplaats en ijskelder. Tegenwoordig kun je er overnachten: Vereniging Hendrick de Keyser transformeerde de toren in 2015 tot een bijzondere B&B waarbij je de hele toren voor jezelf huurt, rondloopt in de verdedigingsgang en slaapt in de voormalige hoofdruimte. Van buiten bekijken kan altijd — de toren staat aan Achter de Vest 1, vlakbij de Draafsingel.
Bekijk andere blogs over deze regio
FAQ: veelgestelde vragen
Reken op een volle dag als je rustig wil rondlopen, een museum wil bezoeken en ook nog ergens wil eten. Met alleen de gratis bezienswaardigheden — Roode Steen, Oosterpoort, Bossuhuizen, Museumhaven, rondje Oostereiland — ben je al gauw drie tot vier uur zoet. Voeg daar het Museum van de Twintigste Eeuw aan toe en je hebt een prima volle dag zonder haast. Overnachten doe je eenvoudig bij Van der Valk Hotel Hoorn of op een van de leukste vakantieparken in West-Friesland.
Ja, maar je moet even weten waar. Bij het Transferium naast het station parkeer je de hele dag voor €2,80 en loop je in een kwartier naar het centrum. Parkeergarage ’t Jeudje is doordeweeks gratis tot 12:00 uur, daarna €1,90 per uur — op zondag is het de hele dag gratis. Dat is de garage dichtstbij de historische binnenstad.
Nee, het Westfries Museum is gesloten voor een grootscheepse verbouwing en opent naar verwachting pas medio 2027 weer. Wil je toch iets van de collectie meepakken? Kijk dan even op de website van het museum voor eventuele tijdelijke activiteiten. Voor kunst in historische panden kun je in de tussentijd terecht bij de Boterhal of de Maria Kapel, beide gratis toegankelijk.
Enkhuizen ligt op 26 minuten met de trein en heeft een mooi historisch centrum met goede lunchrestaurants. Medemblik is het leukst te bereiken via de Museum Stoomtram — dan maak je er meteen een uitje van. De klassieke driehoeksroute is: stoomtram naar Medemblik, boot over het IJsselmeer naar Enkhuizen, trein terug naar Hoorn. Richting Amsterdam ligt de Zaanse Schans ook op de route.
Nee, de Museum Stoomtram rijdt niet het hele jaar door. Hij gaat in principe tijdens de zomermaanden en de schoolvakanties van Noord-Holland. Check de actuele dienstregeling op de website van de Stoomtram (stoomtram.nl) voordat je er speciaal voor naar Hoorn komt — zeker buiten het hoogseizoen.
