Rothenburg ob der Tauber is een van de mooiste plekjes langs de Romantische Straße van Duitsland. Dit middeleeuwse stadje in Beieren heeft zijn 14e-eeuwse stadsmuren, vakwerkhuizen en kasseienstraatjes zo goed bewaard dat Walt Disney er naar verluidt inspiratie voor Pinokkio opdeed. Het stadje telt iets meer dan 11.000 inwoners, maar trekt jaarlijks honderdduizenden bezoekers van over de hele wereld.
Rothenburg ob der Tauber ligt halverwege Frankfurt en Neurenberg aan de rivier de Tauber. De Altstadt is klein en volledig te voet te doen: vrijwel alles ligt binnen de ommuurde binnenstad op loopafstand van elkaar. Geef jezelf minimaal een volle dag, want er is veel meer te zien dan je op het eerste gezicht zou verwachten. Dit zijn de 12 leukste bezienswaardigheden van Rothenburg ob der Tauber.
Welk hotspots mag jij niet missen? Onze tips:
- Mooiste foto’s: Plönlein is de meest gefotografeerde plek van de stad. De Gerlachschmiede (gezien vanaf de Turmweg) en de Burggarten leveren betere plaatjes op zonder honderd mensen op de achtergrond.
- Met kinderen: De Stadsmuur is alleen al superleuk. Daarna een Schneeball bij bakkerij Striffler, een rondje door het Weihnachtsmuseum (ook in de zomer leuk met kids), en afsluiten met een muntje in de fontein bij Plönlein.
- Geschiedenis: Het Kriminalmuseum, de St. Jakobskirche met het Riemenschneider-altaar en het Rothenburg Museum in het klooster zijn alle drie de prijs waard. Klim ook even de Rathaus-toren op voor het beste overzichtsperspectief.
- Gratis of bijna gratis: Een wandeling maken over de stadsmuur is zeker een aanrader. De kloostertuin van het Rothenburg Museum ook. De Burggarten is gratis toegankelijk. En de Gerlachschmiede kan je natuurlijk gewoon van buiten bekijken.
Marktplatz
Het centrum van Rothenburg is de Marktplatz, die zijn oorsprong kent in de 12e eeuw. In 1172 kreeg de stad officieel marktrechten. Het prachtige Rathaus dateert deels uit 1250 (gotisch achterdeel) en deels uit 1572 (renaissance voorkant). Recht tegenover staat de Ratstrinkstube, de voormalige herberg van de gemeenteraad. Elke avond tussen 10.00 en 22.00 uur verschijnen mechanische figuren die het legendarische verhaal van de Meistertrunk naspelen: burgemeester Nusch die 3,25 liter wijn in één teug leegdronk om de stad te redden van vernietiging. Op het plein staat ook de Fontein van Sint Joris – een replica ervan was te zien in de Disneyfilm Belle en het Beest uit 2017.
Plönlein
Plönlein is het meest gefotografeerde plekje van Rothenburg – en dat zie je ook. Het iconische gele vakwerkhuis met fontein, de Siebersturm links en de Kobolzeller Tor rechts: dit is het stadsbeeld dat op elke ansichtkaart staat. De naam komt van het Latijnse “planum” (plat plein) en verwijst eigenlijk naar de fontein voor het vakwerkhuis. Vroeg in de ochtend of laat op de dag is het hier het rustigst; overdag verdringen tientallen toeristen zich voor de beste foto. Plönlein diende ook als inspiratie voor scènes in Walt Disney’s Pinokkio uit 1940. Kun je er een muntje in de fontein gooien – doe het, het hoort erbij.
Stadsmuur (Stadtmauer)
De buitenste stadsmuur van Rothenburg dateert uit de 14e eeuw, is bijna 3,5 kilometer lang en is een van de best bewaarde middeleeuwse stadsmuren van heel Duitsland. Op meerdere punten kun je via een trap naar boven en over de muur lopen, met uitzicht over de daken van de Altstadt. Onderweg kom je langs de Klingentor, Rödertor, Galgentor en de Spitaltor met zijn imposante achtvormige bastion. Na de bombardementen van 1945 werd de muur mede dankzij internationale donaties herbouwd – plaquettes met namen van donoren zijn op verschillende plekken in de muur verwerkt. De wandeling over de muur duurt met gemak een uur en is gratis.
St. Jakobskirche
De gotische St. Jakobskirche is de belangrijkste kerk van Rothenburg en ligt op de eeuwenoude pelgrimsroute naar Santiago de Compostela. De bouw startte in 1373 en duurde maar liefst 170 jaar – pas in 1485 was de kerk klaar. Van buiten vallen de twee hoge kerktorens al op boven de daken van de stad. Binnenin zijn de gebrandschilderde ramen het meest opvallend: sommige zijn meer dan 700 jaar oud. Het pronkstuk is het Heilig Bloed-altaar van Tilman Riemenschneider, houtsnijwerk uit het begin van de 15e eeuw dat het Laatste Avondmaal toont. Let op: fotograferen en filmen is in de kerk verboden.
Rathaus en klokkentoren
Het Rathaus aan de Marktplatz is al een blikvanger vanwege de bijzondere combinatie van gotisch (achterdeel, 1250-1400) en renaissance (voorkant, 1572-1578), maar het echte hoogtepunt is de toren beklimmen. Via de hoofdingang ga je naar boven – de toren is zo’n 60 meter hoog. Boven heb je een waanzinnig uitzicht over de rode daken van de Altstadt, de stadsmuur en het Taubertal. In het gebouw zit ook het stadsmuseum met een historische wapencollectie en schilderijen die de stadsgeschiedenis van de afgelopen acht eeuwen in beeld brengen. De entree voor de toren is goedkoop en de kaartjes kun je gewoon ter plekke kopen.
Mittelalterliches Kriminalmuseum
Het Mittelalterliches Kriminalmuseum is het enige museum van zijn soort in Europa. Het behandelt meer dan 1000 jaar middeleeuws recht, en de collectie telt meer dan 5000 objecten: martel- en strafwerktuigen, documenten over heksenprocessen en getuigenissen van bizarre rechtszaken. Je ziet er schandpalen, duimschroeven, schandbrillen en de befaamde ijzeren maagd – allemaal echt, geen replica’s. Het museum is gevestigd in een deel van het voormalige kloostercomplex van de Orde van Sint Jan. Erg interessant, maar de grimmige collectie is niet voor iedereen – met jonge kinderen kun je er beter omheen.
Deutsches Weihnachtsmuseum
Het Deutsches Weihnachtsmuseum is het hele jaar door open – ja, ook midden in de zomer. Het museum laat zien hoe kersttradities in Duitsland door de eeuwen heen zijn ontstaan en hoe die per regio verschilden. De bijbehorende winkel van Käthe Wohlfahrt aan de Herrngasse heeft naar verluidt de grootste collectie traditionele Duitse kerstdecoraties ter wereld, van handgeschilderde kerstballen tot houten notenkrakers. Je herkent het pand van buiten direct: voor de deur staat een grote notenkraker en een rode historische bus volgeladen met kerstversieringen. Wie een hekel heeft aan kerstsfeer in juli, kan hier het beste gewoon voorbijlopen.
Burggarten en Burgtor
Op de plek waar Conrad III van Duitsland in 1142 zijn kasteel Hohenstaufen bouwde – het kasteel dat de stad haar naam gaf, ‘Rood Kasteel over de Tauber’ – liggen nu de stille kasteeltuinen. Het kasteel werd in 1356 door een aardbeving verwoest en de stenen werden geplunderd om de vestingwerken te verstevigen. Wat overbleef is de barokke Burggarten met bloembedden, oude bomen en panoramisch uitzicht over het Taubertal en de skyline van de binnenstad. Vlak bij de ingang staat de imposante Burgtor met wapendecoraties. Het park is gratis toegankelijk en een goede plek om even te ontsnappen aan de drukte van het centrum.
Rothenburg Museum
Het Rothenburg Museum – ook wel Reichsstadtmuseum – is gevestigd in een voormalig Dominicaans klooster midden in de Altstadt. De collectie beslaat acht eeuwen stadsgeschiedenis: middeleeuwse kunst, gebruiksvoorwerpen, schilderijen en een historische wapencollectie. Het absolute hoogtepunt is de oudste middeleeuwse kloosterkeuken van Duitsland, die teruggaat tot het einde van de jaren 1200 en volledig intact is gebleven. Geen zin om toegang te betalen? De kloostertuin is gratis te bezoeken. Hier groeien nog 50 verschillende soorten kruiden, inclusief een afgebakend hoekje met duidelijk gemarkeerde giftige planten – een detail dat kinderen overigens opvallend fascinerend vinden.
Gerlachschmiede
De Gerlachschmiede is een van de mooiste vakwerkhuizen van Rothenburg, en ook een met een bewogen verleden. Tot 1967 was het een actieve hoefsmederij; in 1945 werd het volledig verwoest door een luchtaanval maar daarna liefdevol herbouwd. Tegenwoordig is het particulier bezit en kun je er niet naar binnen. Dat maakt niet uit: het gebouw zelf is het kijken waard. Je ziet het het best vanaf de Turmweg, het wandelpad over de stadsmuur vlakbij de Röderturm. Met de vakwerkgevel, de kleine ramen en de middeleeuwse muur op de achtergrond is dit een van de meest fotogenieke hoekjes van de hele stad.
Schneeballen proeven
Rothenburg ob der Tauber staat bekend om één onmisbare lokale specialiteit: de Schneeball, oftewel sneeuwbal. Dit gebakje van zanddeeg wordt al meer dan 300 jaar in de stad gemaakt. Het deeg wordt dun uitgerold, opgerold tot een bol en gefrituurd, waarna het wordt bestrooid met poedersuiker of overgoten met chocolade, glazuur, marsepein of kaneel. De bollen zijn groot – zo’n 10 centimeter doorsnee – en harder dan je verwacht. Eetadvies: kies een versie met chocolade en plan het moment strategisch, want de kruimels vliegen je om de oren. Goede adressen zijn bakkerij Diller Schneeballträume en bakkerij Striffler, beide vlakbij het centrum.
De nachtwakerswandeling
Een van de leukste dingen die je ’s avonds in Rothenburg kunt doen, is meelopen met de Nachtwächterführung. Een gids verkleed als middeleeuwse nachtwaker neemt je na zonsondergang mee door de verlichte straatjes en vertelt de beste legenden en meest bizarre verhalen van de stad. De dagtoeristen zijn dan weg, de sfeer is totaal anders en de stadsmuren worden ’s avonds prachtig verlicht. De wandeling duurt ongeveer een uur en vertrekt elke avond (afhankelijk van het seizoen) vanaf de Marktplatz. Éen tip: reserveer ruim van tevoren, want deze tour is regelmatig weken van tevoren uitverkocht.
Bekijk andere blogs over vakantie in Duitsland
FAQ: veelgestelde vragen
Een lange dag is haalbaar als je de dag goed plant, maar overnachten is echt de moeite waard. ’s Avonds als de dagjesmensen vertrokken zijn, verandert de sfeer. De verlichte stadsmuren, lege kasseienstraatjes en de nachtwakerswandeling maak je alleen mee als je blijft slapen.
Uiterlijk 08.00 uur. Daarna stroomt het snel vol, zeker in het hoogseizoen en in het weekend. Alternatief: ga er ook nog eens rond 20.00 uur langs – de meeste busgroepen zijn dan weg en het licht is bovendien veel mooier.
Ja, de wandeling over de Stadtmauer is volledig gratis. Op meerdere plekken zijn trappen omhoog, en het hele rondje is bijna 3,5 kilometer. Meenemen: goede schoenen, want het pad is smal en soms wat hobbeliger dan je verwacht.
Ja, zeker! De Nachtwächterführung is een van de populairste activiteiten in Rothenburg en is in het hoogseizoen weken van tevoren uitverkocht. De tour duurt ongeveer een uur en vertrekt ’s avonds vanaf de Marktplatz. Boek zo vroeg mogelijk via de officiële website van Rothenburg.
Dat hangt echt af van het kind. De collectie martelwerktuigen en heksenprocessen is grimmig en confronterend. Kinderen boven de 12 jaar vinden het meestal fascinerend; voor jongere kinderen is het vaak te zwaar. Twijfel je? Ga dan eerst zelf even een kijkje nemen voordat je de kleintjes meeneemt.
