Op zoek naar de leukste bezienswaardigheden van Ragusa in Italië? Dit barokstadje in het zuidoosten van Sicilië bestaat uit twee delen: het hoger gelegen, moderne Ragusa Superiore en het lager gelegen, historische Ragusa Ibla. De twee worden gescheiden door een diep ravijn met vier bruggen erover. Na de zware aardbeving van 1693 werd de oude stad volledig herbouwd in barokstijl, en dat zie je overal terug: sierlijke palazzo’s met rijk versierde balkons, meer dan zestig kerken en een wirwar van kronkelende straatjes. Ragusa is verrassend compact en het beste te voet te ontdekken. Trek wel comfortabele schoenen aan, want de straatjes zijn vaak steil en geplaveid, en die beroemde trappen tussen boven- en benedenstad zijn pittig. Ragusa Ibla is het bekendste en meest geliefde deel, maar ook de bovenstad en de directe omgeving hebben genoeg te bieden. Hieronder vind je de 12 mooiste bezienswaardigheden en hotspots van Ragusa op een rijtje.
Welk hotspots mag jij niet missen? Onze tips:
- Voor de mooiste foto’s: De blauwe klokkentoren van Santa Maria dell’Itria is hét plaatje van Ragusa, maar ook de Duomo di San Giorgio met zijn blauwe koepel en het uitzicht vanaf de trappen van Santa Maria delle Scale leveren prachtige foto’s op. Voeg daar de gebeeldhouwde balkons van Palazzo Cosentini aan toe en je camera staat de hele dag aan.
- Gratis te bewonderen: Een groot deel van Ragusa kost je niks. Dwalen door Ragusa Ibla, even bijkomen in het stadspark Giardino Ibleo en de gevels van Palazzo Cosentini bekijken kan allemaal zonder ticket. De kerken zijn meestal ook gratis toegankelijk.
- Leuk met kinderen: Bij het Kasteel van Donnafugata kunnen ze zich uitleven in het grote stenen labyrint. In Marina di Ragusa is er strand, water en een fietspad om langs de kust te crossen. En in de werkplaats Rosso Cinabro zien ze de felgekleurde Siciliaanse karren van dichtbij.
- Voor foodies en terrasjesliefhebbers: Bij Gelati DiVini proef je het bijzondere wijnijs op basis van Marsala of Nero d’Avola. In Marina di Ragusa kijk je bij Coffee delle Rose uit over zee met een verfrissende granita. En in Ragusa Ibla pak je tussendoor een verse cannoli bij een lokale pasticceria.
- Ragusa Ibla
- Duomo di San Giorgio
- De trappen van Santa Maria delle Scale
- Giardino Ibleo
- Palazzo Cosentini
- De blauwe klokkentoren van Santa Maria dell’Itria
- Circolo di Conversazione
- Rosso Cinabro
- Wijnijs bij Gelati DiVini
- Ragusa Superiore en de kathedraal San Giovanni Battista
- Kasteel van Donnafugata
- Marina di Ragusa
Bekijk populaire hotels in de deze regio
Ragusa Ibla
Ragusa Ibla is het oude, lager gelegen hart van de stad en meteen de plek waar je de meeste tijd doorbrengt. Na de aardbeving van 1693 besloten de rijke families hun paleizen op exact dezelfde plek te herbouwen, in de toen razend populaire barokstijl. Daardoor liggen de middeleeuwse kronkelstraatjes er nog precies zo bij, nu vol sierlijke palazzo’s en kerken. Je dwaalt hier het beste rond zonder vaste route, van pleintje naar palazzo en van kerk naar uitzichtpunt. Onderweg loop je zomaar tegen lokaal leven aan: was aan de lijn, buren die kletsen, een pasticceria waar je een verse cannoli of amandelkoekje pakt. De naam Ibla komt van een vruchtbaarheidsgodin die de eerste bewoners hier vereerden.
Duomo di San Giorgio
De Duomo di San Giorgio torent hoog boven Ragusa Ibla uit en is het bekendste gebouw van de stad. Architect Rosario Gagliardi bouwde de kerk in 1738, de imposante blauwe koepel kwam er pas in 1820 bij. Opvallend is de schuine ligging ten opzichte van het plein: zo blijft die koepel vanaf bijna overal zichtbaar. Om bij de ingang te komen beklim je eerst zo’n tweehonderd treden. De kerk is gewijd aan San Giorgio, oftewel Sint Joris, die je overal terugziet, onder andere op het ijzeren hekwerk waar hij de draak verslaat. Eind mei wordt hier een week lang feest gevierd met processies en vuurwerk rond de koepel. Naast de kerk zit nog een klein museum over de heilige.
De trappen van Santa Maria delle Scale
Tussen het lager gelegen Ragusa Ibla en de bovenstad slingert een trappartij van 242 treden omhoog: de Via Scale. Het is een flinke klim, maar onderweg wordt het uitzicht over de barokke daken en de groene vallei steeds mooier. Bovenaan staat de kerk Santa Maria delle Scale, die de aardbeving van 1693 grotendeels overleefde. Binnen zie je nog gotische bogen van vóór de ramp. De trap is ook dé zonsondergangsplek van Ragusa: ga vanuit de bovenstad naar beneden voor het beste zicht op het oude centrum. Rond 18:00 uur opent restaurant Al Gradino 284 en verandert de trap in een bar waar je met een cocktail of glas wijn van het uitzicht geniet.
Giardino Ibleo
Helemaal op het oostelijke puntje van Ragusa Ibla ligt het stadspark Giardino Ibleo, aangelegd in de 19e eeuw. Het is een fijne plek om even te ontsnappen aan de drukte: kronkelende paden voeren je langs palmbomen, bloemperken, fonteinen en bankjes waar vooral locals zitten. Bijzonder zijn de drie kleine kerken die middenin het park staan, plus de resten van een voormalige kathedraal. Vanaf de randen kijk je ver de vallei in. Vlak naast het park vind je het Portale di San Giorgio, een gotisch portaal dat als enige de oude kerk overleefde. Boven de boog zie je opnieuw Sint Joris die de draak aanvalt.
Palazzo Cosentini
Vlakbij het Piazza della Repubblica staat het Palazzo Cosentini, een achttiende-eeuws paleis dat je meteen doet stoppen. Het zijn vooral de balkons die de show stelen: ze rusten op kunstig gebeeldhouwde figuren zoals dieren, monsters, muzikanten en groteske koppen. Elk balkon vertelt als het ware een eigen scène uit het dagelijks leven, en door het vakmanschap van de beeldhouwers zien ze er bijna levensecht uit. Iemand omschreef de gevel ooit als een theater vol monsters, maskers en muzikanten, en dat klopt aardig. Op de hoek van het gebouw staat een beeld van San Francesco a Paola. Het paleis is privébezit, dus naar binnen kun je niet, maar voor de gevel alleen al loop je een straatje om.
De blauwe klokkentoren van Santa Maria dell’Itria
Op vrijwel elke foto van Ragusa duikt hij op: de blauwe klokkentoren van de Chiesa Santa Maria dell’Itria. De toren is bekleed met kleurrijke majolica-tegels in blauw en geel, die mooi afsteken tegen het lichte kalksteen van de wijk. Het is typisch Siciliaans handwerk en meteen herkenbaar in het straatbeeld. De kerk zelf heeft een veel soberder gevel dan de Duomo di San Giorgio, dus de toren is duidelijk de blikvanger. Je komt hem tegen langs de Via Scale, op weg tussen de boven- en benedenstad. Let wel goed op, want de toren zit nogal weggestopt tussen de gebouwen. Mis je hem, dan loop je een van de mooiste plaatjes van Ragusa voorbij.
Circolo di Conversazione
Tussen alle palazzo’s van Ragusa Ibla valt het Circolo di Conversazione op, een neoclassicistisch gebouw uit de 19e eeuw. Het was ooit een exclusieve ontmoetingsplek voor de aristocratie, in eerste instantie een echte mannenclub waar de rijken konden samenkomen zonder gestoord te worden door ‘de gewone mensen’. Later werden vrouwen toegelaten, in een aparte vrouwenkamer. De rijkdom druipt er nog vanaf en het gebouw heeft zelfs een eigen theater. Je kunt onder begeleiding een rondleiding volgen langs de verschillende zalen, waaronder de vergaderzaal waar vroeger politieke zaken werden besproken. Vlak ernaast staat het Teatro Donnafugata, een klein theater dat bekendstaat om zijn goede akoestiek. Fans van commissario Montalbano herkennen de Circolo trouwens uit de serie.
Rosso Cinabro
In een onopvallend straatje van Ragusa Ibla zit de bottega van Rosso Cinabro, een werkplaats voor Siciliaanse karren. Deze carretti siciliani werden vroeger gebruikt om groente, fruit en hout te vervoeren, en zijn stuk voor stuk beschilderd met kleurrijke taferelen: bloemen, ridders en zeemeerminnen. Sommige afbeeldingen dienden zelfs als bescherming tegen het boze oog. De twee ambachtslieden Damiano Rotella en Biagio Castilletti zijn de laatsten die de karren hier nog volledig met de hand restaureren en beschilderen. Ze geven je graag een rondleiding en vertellen er met passie over. Leuk weetje: sinds 2011 werken ze samen met Dolce & Gabbana, die hun koelkasten en keukenapparaten in deze stijl lieten beschilderen. Naar binnen lopen is gratis.
Wijnijs bij Gelati DiVini
Een ijsje hoort bij Sicilië, maar bij Gelati DiVini aan het Piazza Duomo doen ze iets bijzonders: gelato op basis van lokale wijn. Denk aan smaken als Marsala, Nero d’Avola, rode wijn, witte wijn en muskaatwijn. Het is een echte Siciliaanse specialiteit die je lang niet overal vindt. Eigenaar Rosario laat je graag proeven voordat je kiest, en heeft naast de wijnsmaken ook bijzondere varianten als venkel, olijfolie en sinaasappelbloesem in de vitrine liggen. De ijssalon kreeg van Gambero Rosso twee coni, wat aangeeft dat je hier uitzonderlijk goed ijs eet. Een bakje kostte in 2024 zo’n €3,50. Vooral het witte wijnijs is een aanrader, maar proef vooral zelf wat jij het lekkerst vindt.
Ragusa Superiore en de kathedraal San Giovanni Battista
Na de aardbeving werd de bovenstad hoger en moderner opgebouwd, met brede, rechte straten in plaats van de kronkelsteegjes van Ibla. Door dat contrast lijkt Ragusa bijna twee gezichten te hebben. Begin je verkenning eventueel hier, zodat je het verschil goed voelt als je later naar beneden loopt. Langs de hoofdstraat Via Roma staan barokke paleizen, en het pronkstuk is de kathedraal San Giovanni Battista. De rijk versierde barokgevel heeft drie portalen en een balustrade vol beelden. Kijk goed: de rechter klokkentoren ontbreekt, want na de wederopbouw van de hele stad was het geld simpelweg op. Rond Pasen trekt hier de indrukwekkende Goede Vrijdag-processie langs.
Kasteel van Donnafugata
Op zo’n 15 kilometer buiten de stad ligt het Kasteel van Donnafugata, een mooie tussenstop voor een halve dag. Het was ooit een boerderij en kreeg zijn huidige vorm in de 19e eeuw, in opdracht van graaf Corrado Arezzo de Spuches. Binnen wandel je door zo’n twintig kamers, waaronder een muziekkamer, een spiegelkamer en de slaapkamer van een koningin die volgens de verhalen gevangenzat en wist te ontsnappen. De tuin beslaat acht hectare en is verdeeld in een Engelse tuin, een Franse tuin en een boomgaard, met een groot stenen labyrint waarin je heerlijk kunt verdwalen. Vanaf de torens kijk je over de tuinen tot aan de zee. Het kasteel is dagelijks open, behalve op maandag.
Marina di Ragusa
Zin in een dagje strand? Rij dan zo’n 20 kilometer naar Marina di Ragusa, het badplaatsje van de stad. Vroeger een vissersdorp, nu een gezellige kustplek met witte zandstranden, helderblauw water en een grote haven met zo’n 700 ligplaatsen. Langs de boulevard Lungomare Andrea Doria zitten vele bars en restaurants waar je op het terras kunt neerstrijken. Leuk detail: Marina di Ragusa heeft als enige plek op heel Sicilië een echt fietspad. Huur bij de haven een fiets bij Rasi Rent en rijd langs de kust. Stop onderweg bij Coffee delle Rose, waar je vanaf het terras uitkijkt over zee en een verfrissende granita kunt proberen, het Siciliaanse ijs met brioche.
Bekijk andere blogs over deze regio
FAQ: veelgestelde vragen
Ragusa Ibla is verrassend compact en in een halve dag tot een hele dag goed te voet te doen. Voor de stad zelf is één overnachting genoeg. Wil je ook Donnafugata, Modica, Noto, Scicli en Marina di Ragusa meepakken, dan plak je er met gemak een paar dagen of zelfs een week aan vast.
Ragusa Ibla is grotendeels autovrij en de straatjes zijn smal en vol bochten. Parkeer daarom in Ragusa Superiore en wandel naar beneden, of gebruik de parkeergarage bij Piazza Pescheria aan de ingang van Ibla. In de bovenstad kun je ook terecht rond Piazza Libertà, vlakbij het station.
De dichtstbijzijnde grote luchthaven is Catania-Fontanarossa, op zo’n 1,5 tot bijna 2 uur rijden. Comiso ligt dichterbij (ongeveer 15 km), maar heeft minder vluchten. Een huurauto is veruit het handigst, zeker als je ook de omgeving wilt verkennen. Er rijdt trouwens ook een rechtstreekse bus vanaf de luchthaven van Catania, die doet er ongeveer 1 uur en 45 minuten over.
De Via Scale telt 242 treden en is een flinke klim, maar prima te doen als je rustig aan doet en onderweg stopt voor het uitzicht. Heb je geen zin in klimmen? Dan kun je de meeste bezienswaardigheden van Ragusa Ibla ook bereiken zonder de grote trap. Trek wel stevige schoenen aan, want het hele stadje is heuvelachtig en geplaveid.
Modica (bekend van de chocolade, op zo’n 15 km), Noto en Scicli zijn alle drie barokstadjes op korte rijafstand. Het Kasteel van Donnafugata ligt 15 km buiten de stad, en voor een dagje strand rij je naar Marina di Ragusa, ongeveer 20 km verderop. Met een huurauto heb je ze zo te pakken.
