Cyprus is kleiner dan je denkt, maar het pakt groter uit dan je verwacht. Dit eiland in de Middellandse Zee heeft lagen op lagen geschiedenis: Grieken, Romeinen, Byzantijnen, kruisvaarders, Ottomanen en Britten hebben er allemaal hun sporen achtergelaten. Tel daar een ruige kustlijn, groene berggebieden en een unieke politieke situatie bij op, en je snapt waarom Cyprus zo’n boeiende vakantiebestemming is. Het eiland is verdeeld in een Grieks-Cypriotisch zuidelijk deel en een door Turkije bezet noordelijk deel. Dat klinkt ingewikkeld, maar voor toeristen is het juist interessant: je kunt van Grieks-orthodox Larnaca naar de Ottomaanse straatjes van Kyrenia rijden en het voelt alsof je een totaal ander land bezoekt. Een huurauto is echt een must hier – zonder auto mis je de helft. Dit zijn de 12 bezienswaardigheden die je in elk geval op je lijst moet zetten.
Welk hotspots mag jij niet missen? Onze tips:
- Voor de mooiste foto’s: St. Hilarion kasteel (uitzicht over heel Noord-Cyprus), Cape Greco (zeegrotten + kerkje met blauw dak), Karpas Peninsula (leeg strand, niemand in beeld), Hala Sultan Tekke bij het zoutmeer met flamingo’s
- Voor geschiedenisliefhebbers: Kato Paphos archeologisch park (UNESCO, mozaïeken én actieve opgravingen), Kourion (Romeins theater aan zee), Koningsgraven van Paphos (uitgehouwen in de rotsen), Nicosia en de Groene Lijn (uniek politiek verhaal)
- Als je actief op pad wilt: Akamas schiereiland (Avakas-kloof wandeling, Blue Lagoon per boot), Cape Greco (kustroutes langs grotten), Troodos gebergte (kerk-naar-kerk route door dennenbossen), Karpas Peninsula (afgelegen verkennen per auto)
- Als je Noord-Cyprus bezoekt: St. Hilarion kasteel, Kyrenia haven en kasteel, Salamis ruïnes (net buiten Famagusta), Karpas Peninsula – combineer dit in één of twee dagtripjes vanuit Nicosia of Kyrenia zelf
Bekijk populaire hotels in de deze regio
Kourion
Op een klif direct aan de Middellandse Zee liggen de Grieks-Romeinse ruïnes van Kourion – en die ligging alleen al maakt het tot één van de indrukwekkendste plekken van het eiland. Het amfitheater uit de 2e eeuw voor Christus is volledig gerestaureerd en biedt in de zomer af en toe concerten, met vrij uitzicht over zee als achtergrond. Rondom het theater vind je Romeinse villa’s met mozaïekvloeren die meer dan 1.800 jaar oud zijn – de Achillesmozaïek en het huis van Eustolios springen er uit. Plan er minstens twee uur voor in, en ga vroeg: zodra de touringcars arriveren wordt het druk.
Kato Paphos archeologisch park
Het archeologisch park van Kato Paphos staat op de UNESCO-werelderfgoedlijst en terecht. Hier zijn vier Romeinse villa’s opgegraven met mozaïekvloeren die samen meer dan 2.000 vierkante meter beslaan. De villa van Dionysos heeft de grootste collectie en de taferelen uit de Griekse mythologie zijn glashelder bewaard gebleven. Er worden nog steeds actief opgravingen gedaan, dus je ziet er ook echt werkers aan het werk. Het park ligt aan de kust van Paphos en je kunt er makkelijk een halve dag ronddwalen. Combineer het met een bezoek aan de Koningsgraven (zie onder) die op loopafstand liggen.
Koningsgraven van Paphos
Twee kilometer ten noorden van de haven van Paphos liggen de Koningsgraven – uitgehakt in de massieve rotsen aan de kust. De naam is wat misleidend: hier lagen geen koningen, maar vooraanstaande burgers en aristocraten uit de 4e eeuw voor Christus tot de 3e eeuw na Christus. Wat indruk maakt: sommige graven zijn gebouwd als kleine villa’s compleet met Griekse zuilen en fresco’s, alsof de bewoners ook in het hiernamaals goed wilden leven. Het terrein is groot en heeft een doolhofachtig karakter. Neem de tijd om alle grafkamers te verkennen – er zit steeds wat anders.
Nicosia en de Groene Lijn
Nicosia is de enige nog verdeelde hoofdstad ter wereld, en dat merk je zodra je er doorheen loopt. De Groene Lijn, bewaakt door de VN, snijdt dwars door het centrum. Bij de Ledra Street-oversteek kun je met je paspoort het Turkse deel in – en het verschil is direct voelbaar. In het Griekse deel betaal je met euro’s en vind je internationale ketens; aan de andere kant betaal je met Turkse lira en lopen er monniken langs kleine theekraampjes. In het Cypriotische deel is het Cyprus Museum een aanrader voor wie meer wil begrijpen over de eilandgeschiedenis, met artefacten die teruggaan tot het neolithicum.
St. Hilarion kasteel
Dit is waarschijnlijk de meest spectaculair gelegen kasteelruïne van het hele Middellandse Zeegebied. St. Hilarion staat op ruim 700 meter hoogte in het Kyreniagebergte in Noord-Cyprus en was oorspronkelijk een Byzantijnse wachttoren die later werd uitgebouwd door de kruisvaarders. Je kunt er met de auto naartoe rijden en dan het laatste stuk te voet beklimmen. Bovenaan heb je uitzicht over een groot deel van het eiland: aan de ene kant de kust bij Kyrenia, aan de andere kant de vlaktes richting Nicosia. Het kasteel bestaat uit drie niveaus met verlaten kamers die je allemaal kunt verkennen.
Kyrenia (Girne)
Kyrenia is het mooiste stadje van Noord-Cyprus en heeft zijn Ottomaanse karakter grotendeels bewaard. De haven is klein maar karaktervol – aan het water staan oude stenen gevels met restaurantjes waar je ’s avonds heerlijk kunt eten. Het kasteel van Kyrenia staat aan de oostkant van de haven en dateert oorspronkelijk uit 330 na Christus, al is het meerdere keren verbouwd. Binnenin vind je een scheepswrakkenmuseum met een Grieks handelsvaartuig uit de 4e eeuw voor Christus – zeldzaam goed bewaard gebleven. Vanaf de kasteelmuren kijk je uit over de haven en de bergkust. Bezoek ook het gotische klooster Bellapais, echt heel bijzonder.
Troodos gebergte en de UNESCO-kerken
In het hart van Cyprus liggen de Troodos bergen, en verspreid door de valleien vind je er tien kerken en kloosters die allemaal op de UNESCO-werelderfgoedlijst staan. Ze zien er aan de buitenkant bescheiden uit – bijna als boerenschuren – maar van binnen zijn ze van vloer tot plafond bedekt met kleurrijke Byzantijnse fresco’s. De kerk van Asinou (Panagia Asinou), gebouwd rond 1100, geldt als de mooiste van de groep. De fresco’s tonen scènes die lopen van de vroege Byzantijnse stijl tot de 16e eeuw. Rijd een dag door het gebergte, je rijdt van kerkje naar kerkje door dennenbossen en bergdorpjes.
Kykkos klooster
Kykkos is het grootste en rijkste klooster van Cyprus en ligt op 1.318 meter hoogte in de Troodos. Het huidige complex is niet oud – minder dan 200 jaar – maar het is van buiten tot binnen bedekt met gouden mozaïeken, fresco’s en vergulde decoraties. Het klooster herbergt één van de drie iconen die zouden zijn geschilderd door de evangelist Lucas. Monniken van alle leeftijden lopen hier gewoon doorheen terwijl toeristen foto’s maken. Let op: je moet bedekkende kleding aan, maar bij de ingang kun je een paarse mantel lenen als je dat niet hebt. Combineer het bezoek met een wandeling door de omgeving.
Larnaca: Agios Lazaros en het zoutmeer
Larnaca is meer dan een vliegveld en een strandboulevard. De kerk Agios Lazaros in het centrum dateert uit de 10e eeuw en staat op de plek waar Lazarus – die door Jezus uit de dood werd gewekt – na zijn wederopstanding als bisschop van Cyprus zou zijn begraven. Zijn oorspronkelijke graftombe is er nog te zien. Drie kilometer ten zuidwesten van de stad ligt het Larnaca zoutmeer met de Hala Sultan Tekke moskee aan de rand, omgeven door palmbomen en cipressen. In de wintermaanden staan hier tientallen flamingo’s in het ondiepe water – een volkomen onverwacht beeld vlak naast een internationale luchthaven.
Akamas schiereiland
Het Akamas schiereiland in het noordwesten van Cyprus is het meest ruige en ongerepte stuk natuur op het eiland. Hier zijn nauwelijks verharde wegen, de kust is grillig en bebost, en de bekendste plek is de Blue Lagoon met helder turkooisblauw water. Je kunt er per boot of te voet naartoe. De Avakas-kloof is voor wandelaars de absolute highlight: een kloof met rotswanden die door de eeuwen zijn uitgespoeld, met een smalle route door het midden. In de zomermaanden leggen zeeschildpadden (caretta caretta) eieren op het afgelegen Lara Beach. Een jeepsafari is een populaire manier om het schiereiland te verkennen.
Cape Greco nationaal park
Cape Greco ligt aan de zuidoostkust vlak bij Agia Napa en is het bewijs dat niet alles hier over feesten gaat. Het nationaal park heeft uitgestippelde wandelroutes langs de rotsige kustlijn, met onderweg uitzichten over de diepblauwe zee, zeegrotten en de kleine kerk Agioi Anargyroi met haar blauwe dak. De Sea Caves zijn de bekendste grotten – vanuit de opening kijk je recht de zee in. Kom je in het voorjaar, dan bloeien er wilde orchideeën langs de paden. Agia Napa aan de ene kant, de stilte van Cape Greco aan de andere kant: het verschil is groter dan de paar kilometer die er tussen liggen.
Karpas Peninsula
Wie het rustigste stuk van Cyprus wil zien, rijdt helemaal naar het oostpuntje van het eiland: de Karpas Peninsula. Dit schiereiland is alleen per auto te bereiken en de belofte is: gouden stranden, dorpjes waar bijna niemand woont en uitzichten waar je geen mens tegenkomt. Golden Beach is het meest bekende strand en is echt uitgestrekt en rustig. Cultureel gezien is het klooster van Apostolos Andreas een bijzondere stop – een pelgrimsoord met uitzicht over zee. In het dorpje Sipahi kun je de mozaïeken van Agia Triada bewonderen, en in Dipkarpaz liggen de ruïnes van de kerk Agios Filon. Dit is Cyprus zoals het er tientallen jaren geleden uitzag.
Bekijk andere blogs over deze regio
FAQ: veelgestelde vragen
Ja, bij de grensovergang – ook de voetgangersoversteek bij Ledra Street in Nicosia – moet je je paspoort laten zien. Een ID-kaart volstaat in de meeste gevallen ook, maar een paspoort is het veiligst. De oversteek zelf is snel en probleemlos voor toeristen.
Dat hangt af van je huurmaatschappij, maar de meeste verhuurders vanuit Zuid-Cyprus staan dit niet toe. Je auto is in Noord-Cyprus dan ook niet verzekerd. Wil je toch naar het noorden? Boek een dagtrip of overstap, of stap te voet over de grens en neem een taxi aan de andere kant.
Niet allemaal. Veel van de Byzantijnse kerkjes zijn op slot en je moet de sleutelhouder uit het dichtstbijzijnde dorpje halen. Dit klinkt omslachtig, maar lokale mensen wijzen je er graag naartoe – het is een vast ritueel voor bezoekers. De kerk van Asinou heeft vaste openingstijden, controleer die vooraf even.
Best wel, ja. Het park is groot en openlucht, kinderen kunnen vrij rondlopen tussen de ruïnes. De mozaïekvloeren met mythologische figuren zijn ook voor jongere kinderen visueel interessant. De Koningsgraven vlakbij zijn extra leuk: donkere grafkamers, rotsformaties, een beetje avontuurlijk. Plan het bezoek wel in de ochtend, want de middagzon op het open terrein is in de zomer bikkelhard.
De flamingo’s trekken van november tot en met maart naar het zoutmeer van Larnaca. In de zomer staat het meer grotendeels droog. Kom je in de wintermaanden, dan zie je soms tientallen roze flamingo’s in het ondiepe water met de Hala Sultan Tekke moskee op de achtergrond – dat is een plaatje dat je niet snel vergeet.
